Ile pies jest w ciąży? Przebieg ciąży u psa krok po kroku

Ciąża u psa trwa przeciętnie 63 dni, a typowy zakres to 58–70 dni, co daje około dwóch miesięcy. Pierwsze widoczne objawy można zaobserwować zwykle dopiero w 4.–5. tygodniu, choć badania pozwalają potwierdzić ten stan wcześniej. W artykule omawiam przebieg ciąży tydzień po tygodniu, objawy, diagnostykę oraz zasady opieki nad ciężarną suką.

Jak długo trwa ciąża u psa?

Psy są w ciąży znacznie krócej niż ludzie. U większości suk stan ten trwa przeciętnie 63 dni, ale całkowicie prawidłowy przedział wynosi 58–70 dni. Długość ciąży może zależeć między innymi od wielkości rasy, wieku suki oraz jej kondycji zdrowotnej.

W praktyce potwierdzenie ciąży bywa możliwe dopiero około 3.–4. tygodnia, dlatego właściciel dowiaduje się o szczeniętach mniej więcej w połowie tego okresu. U małych ras zdarza się, że poród następuje nieco wcześniej, a u dużych ras może wydłużyć się o kilka dni.

Na liczbę szczeniąt w miocie wpływają rasa, genetyka, wiek suki i reproduktora oraz termin krycia. U małych ras zwykle pojawia się od 1 do 4 szczeniąt, a u dużych i olbrzymich – od 5 do 8, czasem więcej. Odpowiedzialny hodowca nie dopuszcza do zapłodnienia przed ukończeniem przez sukę drugiego roku życia i po ukończeniu dziewięciu lat, a optymalna liczba miotów w życiu to 3–4.

Ciąża u psa trwa średnio 63 dni, a bezpieczny zakres to 58–70 dni. To mniej więcej dziewięć tygodni od zapłodnienia.

Jak rozpoznać ciążę u suki?

Rozpoznanie ciąży we wczesnym etapie bywa trudne, ponieważ pierwsze objawy są niespecyficzne. W pierwszych tygodniach suka może być jedynie nieco spokojniejsza, mieć zmniejszony apetyt lub od czasu do czasu wymiotować. Właśnie dlatego wielu opiekunów orientuje się dopiero, gdy brzuch zaczyna się zaokrąglać.

Suka może zajść w ciążę po osiągnięciu dojrzałości płciowej, czyli po pierwszej cieczce. U małych ras pojawia się ona między 7. a 12. miesiącem życia, natomiast u dużych nawet w drugim roku. Odpowiedzialne pierwsze zapłodnienie powinno nastąpić dopiero w drugiej lub trzeciej cieczce, gdy suka osiągnie dojrzałość hodowlaną.

Objawy widoczne gołym okiem

Najczęściej widoczne symptomy pojawiają się w 4.–5. tygodniu. Należą do nich między innymi:

• delikatne powiększenie obrysu brzucha,
• stopniowe powiększanie się sutków,
• wzrost apetytu, szczególnie od 6. tygodnia,
• zmniejszona aktywność i większa potrzeba odpoczynku,
• w późniejszym okresie przygotowywanie legowiska i wicie gniazda.

Badania potwierdzające ciążę

U psów nie stosuje się testów ciążowych dostępnych dla ludzi. Pewne potwierdzenie stanu dają dopiero badania weterynaryjne, a w ich doborze pomaga lekarz po ocenie etapu ciąży.

Jak przebiega ciąża tydzień po tygodniu?

Rozwój szczeniąt i zmiany w organizmie suki postępują szybko. Obserwacja kalendarza ciąży pomaga zrozumieć, co dzieje się w poszczególnych etapach oraz kiedy warto zmienić dietę lub ograniczyć aktywność.

Pierwszy trymestr: 1.–3. tydzień

W pierwszym tygodniu po zapłodnieniu zarodek składa się z blastomerów. Naturalne krycie może wywołać jasnoróżowy wypływ z dróg rodnych, który nie jest powodem do niepokoju. Aktywność suki zwykle nie wymaga jeszcze zmian.

Między 7. a 14. dniem komórki intensywnie się dzielą i przechodzą przez jajowód do macicy w fazie moruli. Trzeci tydzień to czas uwalniania komórki jajowej i przemieszczania się zarodków wzdłuż ścian macicy. Zarodki mierzą wtedy około 1 cm i odżywiają się mleczkiem macicznym.

U suki może pojawić się drażliwość lub wymioty, ale są to objawy przejściowe. Nie ma potrzeby zwiększania porcji jedzenia, o ile pokarm jest dobrej jakości.

Drugi trymestr: 4.–6. tydzień

W 4. tygodniu dochodzi do implantacji zarodków w błonie śluzowej macicy, czyli ich zagnieżdżenia. Zarodki osiągają około 1,5 cm długości i zaczynają różnicować narządy – rozwijają się oczy oraz zawiązki kręgosłupa. Między 24. a 25. dniem w badaniu ultrasonograficznym można zobaczyć bijące serca płodów.

W 5. tygodniu płody mierzą już 2,5–3 cm. Kształtują się palce, wibrysy i pazury, a także różnicuje płeć. W 30. dniu wzrasta poziom prolaktyny, co wiąże się z przygotowaniem gruczołów mlekowych.

W 6. tygodniu u szczeniąt rozwija się pigmentacja skóry. Brzuch suki staje się bardziej zaokrąglony, a sutki robią się grubsze i ciemniejsze. To dobry moment na zwiększenie dziennej dawki pokarmu o około 10%.

Trzeci trymestr: 7.–9. tydzień

W 7. tygodniu ciąży przyszła matka może tracić sierść w okolicy brzucha, co jest naturalne. Od 45. dnia w badaniu RTG widoczne są zmineralizowane szkielety szczeniąt. Powiększająca się macica uciska pęcherz moczowy, dlatego spacery powinny być krótsze, ale częstsze.

W 8. tygodniu w RTG widoczne są już kończyny i miednice płodów. Gruczoły mlekowe zaczynają produkować siarę, a srom się powiększa. Suka może być niespokojna i wić gniazdo, ponieważ poród może nastąpić już pod koniec tego tygodnia.

W 9. tygodniu poziom progesteronu sukcesywnie się obniża. Dzień przed porodem wewnętrzna temperatura ciała spada o 1°C, do około 37°C. Suka zwykle traci apetyt i wycofuje się do przygotowanego legowiska, co oznacza zbliżający się poród.

Jak odróżnić ciążę prawdziwą od urojonej?

Objawy ciąży urojonej bywają bardzo podobne do prawdziwej ciąży, dlatego bez badań łatwo je pomylić. U suk niekastrowanych problem ten pojawia się zwykle około 2–3 miesięcy po cieczce. Dochodzi wtedy do zaburzeń hormonalnych, które naśladują stan ciąży.

Suka może budować gniazdo, zbierać zabawki, wokalizować, wylizywać srom i domagać się pieszczot. Gruczoły mlekowe potrafią się powiększyć, a nawet wypełnić mlekiem. Brzuch bywa lekko zaokrąglony, choć w środku nie ma płodów.

Większość przypadków mija samoistnie po około trzech tygodniach. W tym czasie warto zmniejszyć porcję jedzenia, zwiększyć ilość ruchu i unikać nadmiernego głaskania. Jeśli objawy nawracają, lekarz weterynarii może zalecić sterylizację.

Jak opiekować się suką w ciąży i przygotować do porodu?

Opieka nad ciężarną suką opiera się na odpowiednim żywieniu, kontrolach weterynaryjnych i zapewnieniu spokojnego otoczenia. W pierwszych tygodniach zmiany bywają minimalne, ale od drugiej połowy ciąży potrzeby suki wyraźnie rosną.

Żywienie ciężarnej suki

Do 4. tygodnia potrzeby żywieniowe zwykle nie różnią się od tych sprzed ciąży, o ile suka dostaje pełnoporcjową karmę dobrej jakości. Później zaleca się stopniowe przejście na karmę przeznaczoną dla suk ciężarnych lub szczeniąt, która jest bardziej kaloryczna i bogatsza w składniki odżywcze.

Od około 5. tygodnia porcję pokarmu należy zwiększać o około 10% tygodniowo. W diecie powinny znaleźć się między innymi kwasy omega 3, białko i minerały. Posiłki lepiej podawać częściej, ale w mniejszych porcjach, ponieważ rosnąca macica uciska żołądek i jelita.

Przygotowanie do porodu

Przygotowania warto rozpocząć na kilka dni przed wyznaczonym terminem. Najlepiej do tego celu sprawdzi się ciche, ciepłe i oddalone od domowego zgiełku miejsce. U ras długowłosych trzeba skrócić sierść w okolicy sromu, a pod ręką mieć czyste ręczniki oraz kontakt do lekarza.

W ostatnich dniach ciąży szczególnie ważne jest:

• mierzenie temperatury wewnętrznej o stałej porze,
• obserwowanie spadku apetytu i wycofania suki,
• zapewnienie dostępu do świeżej wody,
• przygotowanie ostrych, zdezynfekowanych nożyczek lub jałowego ostrza skalpela do ewentualnego przecięcia pępowiny,
• zachowanie spokoju i unikanie niepotrzebnych interwencji przy naturalnym porodzie.

Poród u psów trwa zwykle od 3 do 24 godzin, a w niektórych przypadkach nawet 36 godzin. Jeśli skurcze utrzymują się ponad 6 godzin bez narodzin szczenięcia, trzeba niezwłocznie skontaktować się z weterynarzem. Komplikacje mogą wymagać cesarskiego cięcia.